Δεύτερη πανευρωπαϊκά στην ανεργία η Ελλάδα

Το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στην Ε.Ε. μετά την Ισπανία, ανήκει στην Ελλάδα. Ο δείκτης ανεργίας στην χώρα μας τον Οκτώβριο του 2011 ανήλθε στο 19,2% σύμφωνα με την Eurostat, ενώ η Ελλάδα κατέχει την δεύτερη θέση και στην ανεργία των νέων (47,2%). Ομάδες δράσης για 8 κράτη-μέλη που πλήττονται- μεταξύ των οποίων και η χώρα μας- ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Κομισιόν, Μπαρόζο.

Ιστορικά υψηλά επίπεδα της ανεργίας σε όλη την ευρωζώνη δείχνουν τα στοιχεία που έδωσε στην δημοσιότητα η Eurostat με τον συνολικό αριθμό των ανέργων της ευρωζώνης να ανέρχεται στα 16,5 εκατομμύρια στο τέλος του 2011.

Στην Ελλάδα, τον Οκτώβριο του 2011 ο δείκτης ανεργίας στους άνδρες, έφτασε το 17,2% και στις γυναίκες το 22,1%. Τον Δεκέμβριο του 2011, η ανεργία στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ έφτασε το 9,9% και στην ευρωζώνη το 10,4%. Τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας σημειώνονται στην Αυστρία (4,1%), στην Ολλανδία (4,8%) και στο Λουξεμβούργο (4,9%).

Σε μια προσπάθεια να ληφθούν μέτρα ειδικά για την ανεργία των νέων που εξελίσσεται σε μάστιγα, ανακοινώθηκε από τον πρόεδρο της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, η σύσταση ειδικών «ομάδων δράσης» σε οκτώ κράτη μέλη της Ε.Ε. όπου η ανεργία των νέων κάτω των 25 ετών υπερβαίνει το 30%.

Οι 8 χώρες στις οποίες θα συσταθούν οι εν λόγω ομάδες δράσεις, είναι η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πορτογαλία και τη Σλοβακία.

Όπως διευκρίνισε εκπρόσωπος της Επιτροπής, αυτές οι ομάδες δράσης θα αποτελούνται από εκπροσώπους των εθνικών αρχών και των κοινωνικών εταίρων, αλλά και εμπειρογνώμονες της Κομισιόν και αναμένεται να επισκεφθούν μέσα στον Φεβρουάριο τα ενδιαφερόμενα αυτά 8 κράτη- μέλη.

Αποστολή τους θα είναι να εντοπίσουν μέσα στις επόμενες 11 εβδομάδες, δηλαδή έως τα μέσα Απριλίου, τους τομείς εκείνους όπου μπορεί να υπάρξει κάποιος επαναπρογραμματισμός προς όφελος των νέων με την αξιοποίηση πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ, που δεν έχουν ακόμη απορροφηθεί και υπολογίζεται ότι φθάνουν τα 82 εκατ. ευρώ.

πηγη : ΕΘΝΟΣ

Σύμφωνα με τη Eurostat τον Οκτώβριο του 2011 η ανεργία στην Ελλάδα ανέβηκε στο ποσοστό ρεκόρ του 19,2%,

Σύμφωνα με τη Eurostat τον Οκτώβριο του 2011 η ανεργία στην Ελλάδα ανέβηκε στο ποσοστό ρεκόρ του 19,2%, όταν στην Ε.Ε είναι στο 9,9%.

Στο 19,2% έφτασε ο δείκτης ανεργίας τον Οκτώβριο του 2011 στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα.
Το ποσοστό αυτό κατατάσσει την Ελλάδα δεύτερη χώρα της ΕΕ με την υψηλότερη ανεργία, μετά την Ισπανία (22,7%).

Τον ίδιο μήνα, η Ελλάδα κατέγραψε τον δεύτερο υψηλότερο δείκτη ανεργίας στην ΕΕ για τους νέους κάτω των 25 ετών, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 47,2%, μετά την Ισπανία (48,3%). Στους άνδρες, ο δείκτης ανεργίας στην Ελλάδα έφτασε το 17,2% και στις γυναίκες το 22,1%.

Η ανεργία στην "ΕΕ των 27" έφτασε το 9,8% και στην ευρωζώνη το 10,3%. Τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας σημειώνονται στην Αυστρία (4,1%), στην Ολλανδία (4,8%), στο Λουξεμβούργο (4,9%) και στη Γερμανία (5,7%).

Τον Δεκέμβριο του 2011, η ανεργία στην "ΕΕ των 27" ανήλθε στο 9,9% και στην ευρωζώνη στο 10,4%. 

ΠΗΓΗ: Newsit.gr

ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ

 Ένα από τα σοβαρότητα προβλήματα που αντιμετώπιζαν τα τελευταία χρόνια οι περισσότερες από τις ανεπτυγμένες οικονομίες , και το οποίο ορισμένες αντιμετωπίζουν ακόμη, είναι το πρόβλημα του πληθωρισμού. Ως πληθωρισμός ορίζεται η τάση για συνεχή άνοδο του γενικού επιπέδου των τιμών.

          Συνεπώς , πληθωρισμός δε σημαίνει ένα υψηλό επίπεδο τιμών , αλλά ένα  συνεχώς ανερχόμενο επίπεδο τιμών. Η ποσοστιαία μεταβολή του επιπέδου των τιμών (ή του δείκτη τιμών) μέσα σε μια ορισμένη χρονική περίοδο ονομάζεται ρυθμός  πληθωρισμού. Έτσι, όταν λέμε ότι ο ρυθμός πληθωρισμού είναι 5%, εννοούμε ότι το επίπεδο των τιμών του τρέχοντος έτους είναι 5% υψηλότερο από αυτό του προηγούμενου έτους.

         

o      Συνέπειες του πληθωρισμού

Ο  πληθωρισμός είναι ένα φαινόμενο που διαταράσσει την ομαλή λειτουργία του οικονομικού συστήματος  και ασκεί σημαντικές επιδράσεις σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Θα αναφερθούμε στις δυσμενείς επιπτώσεις που έχει ο πληθωρισμός στη διανομή  του εισοδήματος.

          Το πραγματικό εισόδημα ενός ατόμου ή μιας οικονομίας εξαρτάται από το ονομαστικό , δηλαδή το χρηματικό εισόδημα, και από το επίπεδο των τιμών, επειδή :

          Πραγματικό εισόδημα = 

   

Όταν αυξάνεται το επίπεδο των τιμών, το πραγματικό εισόδημα μειώνεται και αντίστροφα.

1)   Σταθερά χρηματικά εισοδήματα

Είναι φανερό ότι ο πληθωρισμός πλήττει όλα τα άτομα που το χρηματικό του εισόδημα είναι σταθερό ή αυξάνεται με ρυθμό μικρότερο από το ρυθμό του πληθωρισμού, γιατί σε αυτήν την περίπτωση μειώνεται το πραγματικό τους εισόδημα και, κατά συνέπεια , το βιοτικό τους επίπεδο. Τα άτομα αυτά είναι συνταξιούχοι , οι μισθωτοί και γενικά οι υπάλληλοι , που ο μισθός τους δεν αναπροσαρμόζεται συχνά. Αντίθετα,  ο πληθωρισμός ευνοεί , ή τουλάχιστον δεν πλήττει, τα άτομα που το εισόδημα τους προέρχεται από κέρδη, γιατί τα κέρδη συνήθως αυξάνονται μαζί με τον πληθωρισμό. Αξίζει να σημειώσουμε ότι πολλές κατηγορίες μισθωτών μπορεί να προφυλάσσονται από τον πληθωρισμό με ρήτορες για αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή (ΑΤΑ). Αυτό σημαίνει ότι το συμβόλαιο εργασίας περιλαμβάνει και έναν όρο (ρήτρα) για  αυτόματη αύξηση των αποδοχών ίση με το ρυθμό πληθωρισμού. Σε αυτήν την περίπτωση δεν επέρχεται μείωση της αγοραστικής δύναμης.

2)   Αποταμιευτές

Ο  πληθωρισμός μειώνει την αξία των αποταμιευτών. Τα άτομα που πλήττονται περισσότερο είναι οι μικροί αποταμιευτές που δεν έχουν δυνατότητα έγκαιρης και ασφαλούς επένδυσης των χρημάτων τους. Είναι φανερό ότι ο πληθωρισμός αποτελεί αντικίνητρο για αποταμίευση. Έτσι, σε περιόδους έντονου πληθωρισμού αυξάνεται η κατανάλωση και μειώνεται η αποταμίευση.

3)   Δανειστές και χρεώστες

Ο  πληθωρισμός τείνει να ευνοεί αυτούς που δανείζονται και να ζημιώνει αυτούς που δανείζουν. Παράδειγμα : Έστω ένας δανείζεται 100 ΕΥΡΩ για ένα χρόνο με επιτόκιο 10%. Αν στο τέλος του έτους που θα πρέπει να εξοφληθεί το δάνειο το επίπεδο των τιμών έχει αυξηθεί κατά 25%, τότε η πραγματική αξία των 100 ΕΥΡΩ που επιστρέφονται θα είναι

(100/1.25) =80 ΕΥΡΩ. Αν λάβουμε υπόψη μας και τον τόκο είναι ( (110/1.25)= 88 ΕΥΡΩ). Στην ουσία έχει γίνει μεταβίβαση  αγοραστικής δύναμης από τον πιστωτή στο χρεώστη, ποσού 22 ΕΥΡΩ (110 - 88).

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η παραπάνω μεταβίβαση  αγοραστικής δύναμης από τους πιστωτές στους χρεώστες πραγματοποιείται μόνο, αν δεν αναμένεται ή δεν προβλέπεται  πληθωρισμός. Αν, όμως, ο πληθωρισμός είναι αναμενόμενος, που είναι και συνήθης περίπτωση, τότε μπορεί να ληφθεί υπόψη στον καθορισμό του επιτοκίου. Έτσι, αν στο παράδειγμά μας το επιτόκιο αυξηθεί κατά το ρυθμό του πληθωρισμού, δηλαδή γίνει 35%, ο πιστωτής στο τέλος του έτους θα πάρει 135 ευρώ των οποίων η πραγματική αξία θα 108 ευρώ. Άρα το επιτόκιο καλύπτει τουλάχιστον  το ρυθμό πληθωρισμού. Αν ο δανειστής ήθελε να πάρει στο τέλος του χρόνου 110 ευρώ σε σταθερές τιμές , τότε το επιτόκιο πρέπει να γίνει 37,5%

                   Ώστε  

.

o      Τα αίτια του πληθωρισμού

Οι οικονομολόγοι διακρίνουν διάφορα είδη πληθωρισμού που αντιστοιχούν σε διαφορετικές απόψεις για τα αίτια που τον προκαλούν. Θα δώσουμε τα βασικά σημεία των δύο πιο σημαντικών απόψεων που αναφέρονται στον πληθωρισμό ζήτησης και  στον πληθωρισμό κόστους.

         

                                                        i.            Πληθωρισμός ζήτησης

Κατά την άποψη αυτή ο πληθωρισμός είναι αποτέλεσμα υπερβάλλουσας ζήτησης. Όπως αναφέραμε προηγουμένως, καθώς η οικονομία πλησιάζει το επίπεδο της πλήρους απασχόλησης, αρχίζουν να δημιουργούνται στενότητες στην αγορά ορισμένων παραγωγικών συντελεστών, με συνέπεια την αύξηση της  τιμής τους. Η αύξηση της  τιμής των παραγωγικών συντελεστών προκαλεί αύξηση του κόστους παραγωγής και, επομένως,  αύξηση της  τιμής των προϊόντων. Όταν η οικονομία φτάσει στο επίπεδο της πλήρους απασχόλησης, παραπέρα αύξηση της συνολικής ζήτησης είναι εξ ορισμού πληθωριστική, εφόσον δεν αυξάνεται η παραγωγή.

                                                      ii.            Πληθωρισμός κόστους

Η άποψη ότι ο πληθωρισμός είναι αποτέλεσμα υπερβάλλουσας ζήτησης δεν εξηγεί γιατί υπάρχει πληθωρισμός και σε περιόδους χαμηλής σχετικά ζήτησης, δηλαδή σε περιόδους ανεργίας και μείωσης εισοδήματος. Ο  πληθωρισμός κόστους τονίζει το ρόλο των εργατικών σωματείων και τη δύναμη ολιγοπωλίων. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, τα εργατικά σωματεία ή ορισμένα από αυτά έχουν αρκετή δύναμη, ώστε να μπορούν να πετυχαίνουν αυξήσεις των μισθών και των ημερομισθίων, ακόμα και όταν υπάρχει ανεργία. Από την μεριά τους τα μεγάλα μονοπώλια και ολιγοπώλια έχουν αρκετή δύναμη στην αγορά, ώστε να μεταβιβάζουν τις αυξήσεις του κόστους, που προκαλούνται από την αύξηση των εργατικών μισθών, στους αγοραστές αυξάνοντας την τιμή του προϊόντος. Πολλά, όμως, από τα προϊόντα αυτά αποτελούν πρώτη ύλη για την παραγωγή άλλων αγαθών, που σημαίνει αύξηση του κόστους και της τιμής τους. Κατ’αυτόν τον τρόπο η αρχική αύξηση του κόστους σε ορισμένους κλάδους διαχέεται σε ολόκληρη την οικονομία, με αποτέλεσμα, την αύξηση του γενικού επιπέδου των τιμών.

Είναι φανερό ότι η παραπάνω διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει τόσο από τα εργατικά σωματεία όσο (αύξηση μισθών) όσο και από τις επιχειρήσεις (αύξηση κερδών). Στον πληθωρισμό κόστους ανήκει φυσικά και η περίπτωση που η αύξηση του κόστους προέρχεται από την  αύξηση της τιμής ορισμένων βασικών πρώτων υλών και ενέργειες, κυρίως της τιμής του πετρελαίου. Η αύξηση της τιμής που πέτυχαν κατά το 1973 και το 1079 οι χώρες του ΟΠΕΚ (OPEC) είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα πληθωρισμού κόστους.

o      Στασιμοπληθωρισμός          

Σε παλαιότερες περιόδους ο πληθωρισμός και η ανεργία ήταν φαινόμενα που δεν μπορούσαν να παρατηρηθούν ταυτόχρονα. Σε περιόδους αύξησης παρατηρούσαμε αύξηση των τιμών, αλλά ταυτόχρονα οικονομική ανάπτυξη και μείωση της ανεργίας. Σε περιόδους ύφεσης παρατηρούσαμε κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας και αύξηση της ανεργίας, αλλά ταυτόχρονα πτώση του πληθωρισμού. Με άλλα λόγια ο  πληθωρισμός και η ανεργία παρουσιάζουν αντίθετες μεταβολές. Μετά το 1965 οι ανεπτυγμένες οικονομίες παρουσιάζουν διαφορετική συμπεριφορά. Ανεργία και πληθωρισμός συνυπάρχουν ή ακόμη μπορεί να αυξάνονται ταυτόχρονα. Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε στασιμοπληθωρισμός, γιατί παρατηρείται πληθωρισμός και ταυτόχρονα η οικονομία βρίσκεται σε κατάσταση στασιμότητας ή ανεργίας.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΕΠ

Οι συντελεστές παραγωγής που βρίσκονται στη διάθεση μιας οικονομίας της επιτρέπουν να παράγει οικονομικά αγαθά. Η ποσότητα των διάφορων αγαθών που παράγονται σε μια δεδομένη χρονική περίοδο ( συνήθως έτος ) είναι ένα καλό οικονομικό μέτρο του βιοτικού επιπέδου μιας χώρας. Η ποικιλία όμως των προϊόντων που παράγονται , από τα πιο απλά όπως τα τρόφιμα και ρούχα  μέχρι τα πιο πολυσύνθετα, όπως συνθετικές ίνες , εξαρτήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών κτλπ. , δεν επιτρέπουν τη σύγκριση της παραγωγικής ικανότητας  μιας οικονομίας από περίοδο σε περίοδο, αν προηγουμένως δεν εκφραστούν τα ανομοιογενή αγαθά σε μια κοινή μονάδα μέτρησης. Είναι φανερό ότι δε μπορούμε να προσθέσουμε πορτοκάλια και ασπιρίνες ή  ηλεκτρονικούς  υπολογιστές και υφάσματα. Η μετατροπή των αγαθών σε μετρίσιμες μονάδες γίνεται με την αποτίμηση της αξίας τους σε χρηματικές μονάδες . η συνολική του αξία είναι το γινόμενο της τιμής του επί την ποσότητά του. Το άθροισμα της αξίας των επιμέρους αγαθών δίνει τη συνολική αξία για την οικονομία και ονομάζεται ακαθάριστο εγχώριο προϊόν.

Με άλλα λόγια,   ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (Α.Ε.Π)  είναι η συνολική αξία σε χρηματικές μονάδες των τελικών αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται σε μια χώρα σε ένα συγκεκριμένο έτος. Η χρησιμοποίηση του όρου ¨εγχώριο¨ έχει σημασία , γιατί η παραγωγή θα πρέπει να γίνεται μέσα στην επικράτεια της χώρας , ασχέτως αν ο παραγωγός μπορεί να είναι μόνιμος κάτοικος μιας άλλης χώρας. Για παράδειγμα, αν ένα εργοστάσιο κατασκευής ψυγείων ανήκει σε Ιταλούς επιχειρηματίες, παράγει όμως στη χώρα μας , η παραγωγή του αποτελεί μέρος του εγχώριου προϊόντος  της Ελλάδας.

Το Α.Ε.Π. ως δείκτης οικονομικής ευημερίας και οι  αδυναμίες του

Το Α.Ε.Π. είναι ένα μέγεθος που μας πληροφορεί για την οικονομική ευημερία μιας χώρας. Το κατά κεφαλήν Α.Ε.Π.  μετρά το βιοτικό επίπεδο μιας χώρας. Όμως παρά τη σπουδαιότητα και χρησιμότητά του το  Α.Ε.Π. παρουσιάζει ατέλειες και αδυναμίες , οι οποίες οφείλονται σε πολλές αιτίες. Οι σπουδαιότερες είναι :   

1ο.   Το Α.Ε.Π. δεν περιλαμβάνει την αξία παραγωγής που αφορά την ιδιοκατανάλωση, γιατί αυτή δε γίνεται αντικείμενο αγοραπωλησίας

Για παράδειγμα, το φαγητό που μαγειρεύει μια νοικοκυρά στο σπίτι δε διαφέρει καθόλου από το φαγητό ενός εστιατορίου. Και όμως , η προστιθέμενη αξία , με το μαγείρεμα που γίνεται στο σπίτι , δεν υπολογίζεται στο Α.Ε.Π.

2ο.  Το Α.Ε.Π.  είναι ποσοτικός και όχι ποιοτικός δείκτης

Η βελτίωση της ποιότητας , όταν δεν εκφράζεται στην τιμή , δεν καταγράφεται στο Α.Ε.Π. Η ποιότητα όμως , είναι εξίσου σημαντικός παράγοντας με την ποσότητα. Είναι σημαντικό επίσης να αναφερθεί ότι η ποιότητα ζωής , που προέρχεται, για παράδειγμα, από την καθαρή ατμόσφαιρα, είναι ουσιώδης παράγοντας για την υγεία και την πιθανή διάρκεια ζωής , δεν περιλαμβάνεται όμως , δυστυχώς στους υπολογισμούς του  Α.Ε.Π.

3ο.   Το Α.Ε.Π. αγνοεί τη σύνθεση και την κατανομή της παραγωγής

Το Α.Ε.Π.  εκφράζει το μέγεθος παραγωγής αλλά όχι και τη σύνθεση, δηλαδή το είδος των αγαθών  και υπηρεσιών που παράγονται. Η ευημερία όμως μιας οικονομίας σίγουρα επηρεάζεται, αν για παράδειγμα το ποσοστό παραγωγής που αντιπροσωπεύει πολεμικά αγαθά μεταβληθεί εις βάρος της σχέσης με τα καταναλωτικά αγαθά. Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει την οικονομική ευημερία των πολιτών, αλλά δεν συμπεριλαμβάνεται   στο Α.Ε.Π., είναι η κατανομή της παραγωγής (εισοδήματος) ανάμεσα στα μέλη μιας οικονομίας. Η κατανομή αυτή όμως , αν βελτιώνεται ή χειροτερεύει, επηρεάζει θετικά ή αρνητικά αντίστοιχα τη ζωή των πολιτών. Όσο πιο ισομερής είναι η κατανομή του Α.Ε.Π. τόσο πιο ψηλό θεωρείται το βιοτικό επίπεδο μιας  χώρας , γιατί μικραίνει το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών.

4ο.Το Α.Ε.Π. δεν συμπεριλαμβάνει την αξία των αγαθών και υπηρεσιών της παραοικονομίας

Παραοικονομία είναι το μέρος της οικονομικής δραστηριότητας το οποίο αποκρύπτουν οι πολίτες από το κράτος , είτε επειδή θέλουν να αποφύγουν τη φορολόγησή της  είτε επειδή είναι παράνομη, όπως λαθρεμπόριο, ναρκωτικά κτλπ. Όλες αυτές οι οικονομικές δραστηριότητες δεν καταγράφονται στο  Α.Ε.Π. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι οι ατέλειες αυτές του Α.Ε.Π. κάνουν προβληματική και τη σύγκριση του  βιοτικού επιπέδου μεταξύ διαφόρων χωρών. Το μέγεθος της παραοικονομίας , για παράδειγμα, διαφέρει από χώρα σε χώρα, άρα και οι συγκρίσεις είναι προβληματικές.

Προστιθέμενη αξία :

Μια άλλη διάκριση των αγαθών είναι σε τελικά και ενδιάμεσα. Τελικά είναι αυτά που αγοράζονται για τελική χρήση και όχι για παραπέρα μετασχηματισμό. Ενδιάμεσα είναι αυτά που αγοράζονται για περαιτέρω επεξεργασία και όχι για τελική χρήση. Το Α.Ε.Π. περιλαμβάνει μόνο την αξία των τελικών  προϊόντων και υπηρεσιών. Η επιμονή στη χρήση του όρου τελικά  προϊόντα και υπηρεσίες γίνεται, για να αποφύγουμε να υπολογίζουνε δύο ή περισσότερες φορές την αξία ενός αγαθού, καθώς το μετράμε για τη συμμετοχή του στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν.

Για παράδειγμα εάν θέλουμε να συμπεριλάβουμε την αξία ενός ηλεκτρικού ψυγείου στο Α.Ε.Π., δε θα πρέπει να περιλάβουμε χωριστά την αξία του μοτέρ και στη συνέχεια  την αξία του ως τμήμα της τελικής αξίας του ψυγείου, γιατί θα έχουμε διπλό υπολογισμό. Τα συστατικά μέρη του ψυγείου μεταξύ αυτών και το μοτέρ, που πωλούνται στις βιομηχανίες ψυγείων είναι ενδιάμεσα αγαθά και δεν περιλαμβάνονται χωριστά στο Α.Ε.Π., αλλά συνολικά στην τελική αξία των ψυγείων. Με τον ίδιο τρόπο το αλεύρι που γίνεται ψωμί  είναι ενδιάμεσο προϊόν και μετράμε μόνο την αξία του ψωμιού ως τμήμα του Α.Ε.Π., ενώ δεν υπολογίζουνε την αξία του αλευριού που πωλήθηκε  στο φούρναρη.

Το αλεύρι , όμως , που πωλήθηκε   για χρήση σε ένα νοικοκυριό υπολογίζεται ως τελικό  προϊόν και συμμετέχει στο Α.Ε.Π., γιατί έγινε πώληση για τελική χρήση. Ένας άλλος τρόπος αποφυγής λαθών κατά τον υπολογισμό του Α.Ε.Π. είναι η χρήση της μεθόδου της προστιθέμενης αξίας. Συνήθως κάθε προϊόν δέχεται επεξεργασία σε διάφορα στάδια παραγωγής , πριν λάβει μορφή τελικού προϊόντος και διατεθεί στην αγορά.

ΦΟΡΟΙ

 είναι χρηματικά ποσά που οι πολίτες είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν στο δημόσιο, χωρίς ειδική αντιπαροχή του δημοσίου που να συνδέεται άμεσα να την καταβολή του φόρου. Το ποσό του φόρου που πληρώνει κάθε πολίτης εξαρτάται από τη φορολογική του βάση και το φορολογικό συντελεστή. Φορολογική βάση είναι το εισόδημα , η περιουσία και η δαπάνα του φορολογούμενου. Ο φορολογικός συντελεστής είναι το ποσό του φόρου που  αντιστοιχεί σε κάθε μονάδα της φορολογικής βάσης και εκφράζεται ως ποσοστό.

  Οι φόροι μπορούν να διακριθούν με διάφορα κριτήρια. Ένα χρήσιμο κριτήριο είναι η φορολογική βάση του φόρου. Έτσι διακρίνουμε τους φόρους σε :

                               i. Φόρους εισοδήματος

ii. Φόρους περιουσίας

                          iii. Φόρους δαπάνης

 Οι φόροι εισοδήματος , που λέγονται και άμεσοι φόροι, υπολογίζονται με βάση το εισόδημα του φορολογούμενου προσώπου, που μπορεί να είναι κάποιο φυσικό πρόσωπο , δηλαδή κάποιος άνθρωπος , ή κάποιο νομικό πρόσωπο , δηλαδή μια επιχείρηση, εταιρεία κ.α. Για τον προσδιορισμό του εισοδήματος , επί του οποίου καταβάλλεται ο φόρος , λαμβάνονται υπόψη διάφορες απαλλαγές , εκπτώσεις κ.α. που δε μας ενδιαφέρει να εξετάσουμε εδώ. Ο φόρος περιουσίας  καταβάλλεται επί της καθαρής αξίας της περιουσίας . Φόροι δαπάνης είναι ποσά που πληρώνει ο αγοραστής , όταν αγοράσει το προϊόν στο οποίο επιβάλλεται ο φόρος και έτσι η τιμή του προϊόντος αυξάνεται. Στους φόρους δαπάνης , που λέγονται και έμμεσοι, περιλαμβάνονται και οι δασμοί , που ουσιαστικά είναι φόροι επί εισαγόμενων  προϊόντων. Σε πολλά εισαγόμενα  προϊόντα , τα χαρακτηριζόμενα ως πολυτελή, ο δασμός είναι πολύ μεγάλος.

 Ένα άλλο κριτήριο, με βάση το οποίο μπορούν να διακριθούν οι φόροι είναι η αναλογικότητα ή  μη του φόρου. Με βάση το κριτήριο αυτό οι φόροι διακρίνονται σε :

                                i. Αναλογικούς

Ένας φόρος λέγεται αναλογικός , όταν ο φορολογικός συντελεστής είναι ο ίδιος , ανεξάρτητα από το μέγεθος της φορολογικής βάσης. Στην περίπτωση αυτή αν  ο φορολογικός συντελεστής είναι, για παράδειγμα, 12% και το φορολογούμενο εισόδημα είναι 100, 200 και 300 ευρώ, ο συνολικός φόρος είναι 12, 24 και 36 ευρώ αντίστοιχα. Δηλαδή ο φόρος είναι πάντοτε η ίδια αναλογία του εισοδήματος , ανεξάρτητα από το αν το εισόδημα αυξάνεται ή μειώνεται.

                             ii. Προοδευτικούς

Προοδευτικός φόρος είναι εκείνος του οποίου ο φορολογικός συντελεστής  αυξάνεται, καθώς αυξάνεται  η φορολογική βάση. Υποθέστε ότι ο φορολογικός συντελεστής του εισοδήματος για τα επόμενα 100 ευρώ είναι 8%, για τα επόμενα 100 ευρώ είναι 12% και  για τα επόμενα 100 ευρώ είναι 18%. Στην περίπτωση αυτή, αν το εισόδημα είναι 100 ευρώ, ο φόρος είναι 8 ευρώ. Για  εισόδημα 200 ευρώ είναι 8 ευρώ για τα πρώτα 100 και 12 για τα επόμενα, δηλαδή 20 ευρώ. Για  εισόδημα 300 ευρώ είναι 8 ευρώ για τα πρώτα 100, 12 για τα επόμενα και 18 για τα τελευταία 100 , δηλαδή συνολικά  38 ευρώ. Το άτομο που έχει 100 ευρώ πληρώνει 8 ευρώ φόρο δηλ. 8% του εισοδήματός του. Το άτομο που έχει 200 ευρώ πληρώνει 20 ευρώ φόρο δηλ. 10% του εισοδήματός του. Τέλος , το άτομο που έχει 300 ευρώ πληρώνει 38 ευρώ φόρο δηλ. 12,7% του εισοδήματός του. Βλέπουμε ότι ο φόρος είναι αυξανόμενη αναλογία του εισοδήματός , καθώς το εισόδημα αυξάνεται. 

                          iii. Αντίστροφα προοδευτικούς

Αντίστροφα προοδευτικός  είναι εκείνος του οποίου ο φορολογικός συντελεστής μειώνεται, όταν η φορολογική βάση αυξάνεται και, κατά συνέπεια, ο συνολικός φόρος είναι φθίνουσα αναλογία του εισοδήματος. Τέτοιοι φόροι δεν είναι συνηθισμένοι, ένας φόρος δαπάνης μπορεί να γίνει αντίστροφα προοδευτικός. Για παράδειγμα υποθέστε ότι ένα άτομο καταναλώνει 10 λίτρα βενζίνη την ημέρα. Ο φόρος για κάθε λίτρο είναι 0.3 ευρώ. Συνεπώς το άτομο αυτό πληρώνει 3 ευρώ την ημέρα φόρο. Αν  το εισόδημά του είναι 60 ευρώ την ημέρα, ο φόρος είναι το 5%  του εισοδήματός του. Αν  το εισόδημά του είναι 120 ευρώ την ημέρα , ο φόρος είναι το 2,5%  του εισοδήματός του. Βλέπουμε , λοιπόν, ότι η αναλογία του φόρου μειώνεται , καθώς αυξάνεται  το εισόδημά. Γι’αυτό συνήθως λέγεται ότι οι φόροι δαπάνης επιβαρύνουν άνισα τις χαμηλές εισοδηματικές τάξεις.  

ΑΣ ΜΑΘΟΥΝ ΚΑΠΟΙΟΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ

Κάθε οικονομία έχει ένα ορισμένο μέγεθος πληθυσμού. Για λόγους οικονομικής ανάλυσης ο πληθυσμός διακρίνεται σε οικονομικά ενεργό και σε οικονομικά μη ενεργό. Ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός αποτελεί το εργατικό δυναμικό της οικονομίας και περιλαμβάνει τα άτομα εκείνα τα οποία είναι ικανά προς εργασία και ταυτόχρονα θέλουν να εργαστούν. Τα άτομα εκείνα τα οποία δεν μπορούν να εργαστούν, για παράδειγμα, μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι, ασθενείς, στρατιώτες κ.α., δεν ανήκουν στο εργατικό δυναμικό. Επίσης τα άτομα μπορούν να εργαστούν, αλλά για διάφορους λόγους δε θέλουν, για παράδειγμα, τεμπέληδες, δεν ανήκουν στο εργατικό δυναμικό. Συνεπώς, τα άτομα τα οποία δεν μπορούν ή δε θέλουν να εργαστούν αποτελούν τον οικονομικά μη ενεργό πληθυσμό.

          Το εργατικό δυναμικό χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, σε εκείνους οι οποίοι εργάζονται και ονομάζονται απασχολούμενοι και σε εκείνους οι οποίοι δεν εργάζονται και είναι άνεργοι. Με βάση τις παραπάνω διακρίσεις μπορούμε να δώσουμε τους εξής ορισμούς :

          Εργατικό δυναμικό είναι το σύνολο των ατόμων τα οποία μπορούν και θέλουν να εργαστούν.

          Απασχολούμενοι είναι τα άτομα τα οποία εργάζονται (φυσικά εξ ορισμού θέλουν και μπορούν να εργαστούν).

          Άνεργοι είναι τα άτομα τα οποία μπορούν και θέλουν να εργαστούν, αλλά δεν μπορούν να βρουν απασχόληση.

Είναι φανερό ότι το άθροισμα των απασχολούμενων και των ανέργων είναι ίσως με το εργατικό δυναμικό.

Μέτρηση της ανεργίας  

Το μέγεθος της ανεργίας μπορεί να μετρηθεί ως απόλυτο μέγεθος , για παράδειγμα, χιλιάδες άνεργοι. Η σημασία όμως του αριθμού αυτού εξαρτάται από το μέγεθος του εργατικού δυναμικού. Γι’ αυτό η ανεργία μετράτε ως ποσοστό επί τοις εκατό (%)του εργατικού δυναμικού, για παράδειγμα, 8%.

                  

          Ποσοστό ανεργίας =

Το ποσοστό της ανεργίας μπορεί να διαφέρει από περίοδο σε περίοδο, καθώς μεταβάλλεται το απόλυτο μέγεθος της ανεργίας ή του εργατικού δυναμικού ή και των δύο (αλλά με διαφορετικό ρυθμό).

Είδη ανεργίας   

Υπάρχουν τέσσερα είδη ή κατηγορίες ανεργίας  : η εποχιακή ανεργία ,  η ανεργία τριβής , η διαρθρωτική ανεργία και η ανεργία λόγω ανεπαρκούς ζήτησης (ή κεϋνσιανή ανεργία).

Εποχιακή ανεργία

Πολλές επιχειρήσεις , π.χ. οι αγροτικές και οι τουριστικές, παρουσιάζουν συστηματικές μεταβολές στην παραγωγική τους δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του έτους. Οι μεταβολές της παραγωγής συνοδεύονται από αντίστοιχες μεταβολές της απασχόλησης  εργατικού δυναμικού και, συνεπώς, από μεταβολές της ανεργίας. Αυτή η ανεργία ονομάζεται εποχιακή. Χαρακτηριστικά της εποχιακής ανεργίας είναι ότι επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο και είναι προσωρινή και μικρής σχετικά διάρκειας.

Ανεργία τριβής

Ανεργία τριβής είναι εκείνη η οποία οφείλεται στην αδυναμία της αγοράς να απορροφήσει άμεσα ανέργους, παρότι υπάρχουν κενές θέσεις εργασίας, για τις οποίες οι άνεργοι έχουν τα απαραίτητα προσόντα και επαγγελματική εξειδίκευση. Η  ανεργία τριβής οφείλεται στην αδυναμία των εργατών  να εντοπίσουν αμέσως τις επιχειρήσεις με τις κενές θέσεις και στην αδυναμία των επιχειρήσεων  να εντοπίσουν τους άνεργους εργάτες. Επίσης , μπορεί να οφείλεται στη γεωγραφική απόσταση μεταξύ της περιοχής όπου υπάρχει ανεργία και αυτής όπου υπάρχουν κενές θέσεις εργασίας. Γενικότερα οφείλεται στην έλλειψη ενός επαγγελματικού συστήματος πληροφοριών για ύπαρξη ανέργων και επιχειρήσεων με κενές θέσεις εργασίας.

Διαρθρωτική ανεργία

Όταν σε μια οικονομία υπάρχουν άνεργοι και  κενές θέσεις εργασίας, αλλά οι  άνεργοι δεν μπορούν να απασχοληθούν στις υπάρχουσες κενές θέσεις, επειδή υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα  στα προσόντα και την εξειδίκευση των ανέργων και σε αυτά που απαιτούνται για την κάλυψη των κενών θέσεων , η ανεργία αυτή ονομάζεται διαρθρωτική. Οφείλεται σε τεχνολογικές μεταβολές, οι οποίες δημιουργούν νέα επαγγέλματα και αχρηστεύουν άλλα, και σε αλλαγές στη διάρθρωση της ζήτησης , οι οποίες αυξάνουν τη ζήτηση ορισμένων προϊόντων και ταυτόχρονα μειώνουν τη ζήτηση άλλων. Όπως είναι φανερό, η διαρθρωτική ανεργία δημιουργείται από την δυσαναλογία που υπάρχει προσφοράς και ζήτησης των διαφόρων ειδικεύσεων. Η μείωσή της απαιτεί επανεκπαίδευση των ανέργων, ώστε να αποκτήσουν τις ειδικεύσεις στις οποίες υπάρχει έλλειψη. Διαφορετικά, η διαρθρωτική ανεργία μπορεί να είναι μεγάλης διάρκειας.

Κεϋνσιανή ανεργία

Η ανεργία λόγω ανεπαρκούς ζήτησης ονομαζόμενη και κεϋνσιανή ανεργία, είναι εκείνη που προέρχεται από την πτώση της οικονομικής δραστηριότητας στις φάσεις της καθόδου  και της ύφεσης του οικονομικού κύκλου. Πρόκειται, δηλαδή, για αδυναμία της συνολικής ζήτησης της οικονομίας να απορροφήσει τη συνολική προσφορά του εργατικού δυναμικού. Η ανεργία αυτή έχει κυκλικό χαρακτήρα , δηλαδή επαναλαμβάνεται, και η διάρκειά της εξαρτάται από τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου.

Συνέπειες ανεργίας

Η ανεργία έχει τρεις βασικές οικονομικές συνέπειες.

1ο.   Αποτελεί απώλεια παραγωγικών δυνάμεων , δηλαδή της εργασίας των ανέργων, η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγική διαδικασία

2ο. Σημαίνει απώλεια εισοδήματος για τον άνεργο και την οικογένειά του.

3ο.  Επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό , λόγω της παροχής των επιδομάτων ανεργίας προς τους ανέργους.

Φυσικά οι συνέπειες της ανεργίας είναι ευρύτερες , γιατί η κατάσταση της ανεργίας μπορεί να είναι εξαιρετικά επώδυνη για τον άνεργο και την οικογένειά του αφού, εκτός από την έλλειψη εισοδήματος, μειώνει την κοινωνική θέση, δημιουργεί προβλήματα αυτοσεβασμού, οικογενειακών τριβών κ.α. Με άλλα λόγια , πέρα από τις οικονομικές συνέπειες , η  ανεργία δημιουργεί σοβαρά κοινωνικά προβλήματα.

Καταπολέμηση της ανεργίας    

Η καταπολέμηση ή η μείωση της ανεργίας είναι εξαιρετικά δύσκολη. Αυτό φαίνεται και από εμπειρική παρατήρηση. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία 10 χρόνια το ποσοστό ανεργίας υπερβαίνει το 10%, ενώ στην Ελλάδα τα τελευταία 5 χρόνια είναι γύρω στο 10%.

Τα μέτρα που παίρνουν οι διάφορες κυβερνήσεις για την καταπολέμηση της ανεργίας είναι δύο γενικών κατηγοριών, δηλαδή μέτρα αύξησης της συνολικής ζήτησης και μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης και επανεκπαίδευσης του εργατικού δυναμικού. Τα  μέτρα αύξησης της συνολικής ζήτησης είναι δημοσιονομικά και νομισματικά. Τα δημοσιονομικά μέτρα περιλαμβάνουν κυρίως  αύξηση των κρατικών δαπανών για δημόσια έργα και προώθηση μεγάλων επενδυτικών έργων. Σκοπός αυτών των έργων είναι η άμεση αύξηση της απασχόλησης και των εισοδημάτων. Τα νομισματικά μέτρα αποβλέπουν στη  μείωση του επιτοκίου, με σκοπό την ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων, της παραγωγής και, συνεπώς της απασχόλησης. Τα δημοσιονομικά και τα νομισματικά μέτρα αποβλέπουν στην αύξησης της συνολικής ζήτησης και, συνεπώς, στη μείωση της ανεργίας που οφείλεται στην ανεπάρκεια της ζήτησης , δηλαδή της κεϋνσιανής  ανεργίας.

          Τα μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης και επανεκπαίδευσης έχουν σκοπό να διευκολύνουν τους ανέργους στην απόκτηση επαγγελματικών γνώσεων και ειδικεύσεων, οι οποίες είναι απαραίτητες ή χρήσιμες , προκειμένου να απασχοληθούν στις υπάρχουσες κενές θέσεις εργασίας. Είναι φανερό ότι τα μέτρα έχουν στόχο τη μείωση της διαρθρωτικής ανεργίας.

Αδέλφια από 3% το πολύ να πάρουν όλοι να πάρει 51% το λευκό για να ανατρέψουμε την σαπίλα που μας υποθήκευσε

Φωνάζω εδώ και δυο χρόνια αδέλφια αυτοί δεν έχουν αναστολές δεν τους ενδιαφέρει παρά μόνο το προσωπικό τους όφελος η δική τους μισαλλοδοξία και οι καρέκλες .

Εδώ ο κόσμος πεινάσει υποφέρει δεν έχει να πλήρωση τα δίδακτρα των παιδιών τους , κόβουν συντάξεις από ανθρώπους που έχουν πληρώσει αυτά τα λεφτά δηλαδή τους τα χρωστάνε και παρά όλα αυτά δεν τους τα δίνουν άρα κλέβουν το μόχθο των συνταξιούχων κλέβουν τα λεφτά που τόσα χρόνια  πλήρωναν  .

Κόβουν μισθούς από  τους πολίτες τους οδηγούν στην εξαθλίωση και στον εξευτελισμό .

Σήμερα μου έλεγε ένα φοιτητής σε ιδιωτικό ΙΕΚ ότι ένας συμμαθητής του χρωστάει τα δίδακτρα 3 μηνών και ντρέπεται να πάει στην σχολή αλλά δεν θέλει να πιέσει και τους δικούς του γιατί ξέρει ότι δεν έχουν λεφτά και στεναχώριουνται , τώρα θα μου πείτε γιατί πήγε σε ιδιωτικό ΙΕΚ? Γιατί είχε δώσει να περάσει σε σχολή  μαθητείας του ΟΑΕΔ αλλά για να σε πάρουν πρέπει να έχεις τα παρακάτω προσόντα για να πάρεις μόρια

1. να είσαι παιδί πολυτέκνων
2. να έχει πεθάνει ο πατέρας σου
3. να έχουν πεθάνει και η δυο γονείς
4. να έχουν ετήσιο εισόδημα κάτω από 8.000 €

Ευτυχώς για τον φίλο οι δικοί του είναι ζωντανοί αλλά από την αλήτικη πολιτική άφραγκοι λόγο περικοπών και δεν μπορούν να πληρώσουν τα δίδακτρα του γιου τους που δεν θέλει να γίνει επιστήμονας αλλά θέλει να μάθει μια τέχνη για να μην παραμείνει απλός εργάτης και με το μισθό των 600^€ μέχρι να πάρει σύνταξη.

Αδέλφια θέλω να ξαναρωτήσω τι γίνεται με τον Τσοχατζόπουλο με τον Τσουκάτο, με τον Μαντέλη .

Τι θα γίνει με τον Παπανδρέου Και Τον Παπακωσταντίνου για το πλασματικό χρέος του 2008.

Θα κλείσει πάλι η βουλή όπως την έκλεισε ο Καραμανλής και παραγράφηκε το Βατοπεδι ?

Έλληνες μας κλέβουν και εμείς καθόμαστε όλοι μαζί να τους ρίξουμε από της καρέκλες που είναι βολεμένοι , δεν έχουν δουλέψει ποτέ δεν έχουν ένα ένσημο και κάνουν περικοπές σε εμάς .

Αδέλφια από 3% το πολύ να πάρουν όλοι να πάρει 51% το λευκό για να ανατρέψουμε την σαπίλα που μας υποθήκευσε 

Βγείτε στους δρόμους κάντε ότι είναι δυνατό και νόμιμο για να μην περάσουν αυτά που θέλουν ποτέ όμως με την βία αλλά με ειρηνικούς αγώνες

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ από πότε υπάρχει κρίση από τότε που γεννηθήκατε από τότε που γεννήθηκε ο πρώτος έλληνας μέχρι και τον τελευταίο .

Επιβιώνουν οι έξυπνοι πολιτικοί οι έξυπνοι δημοσιογράφοι και τα χαμόγια .

Εμπρός Έλληνες ξεσηκωθείτε ο Λαός μας ποτέ δεν έσκυψε το κεφάλι πάντα αγωνιζόταν για το καλύτερο για την ελευθερία του  τι πάθατε τώρα βρισκόμαστε σε πολιτικό και κοινωνικό πόλεμο και εσείς τι κάνετε κάθεστε με σταυρωμένα τα χεριά και περιμένετε  να σας τα πάρουν όλα?

Βγείτε στους δρόμους κάντε ότι είναι δυνατό και νόμιμο για να μην περάσουν αυτά που θέλουν ποτέ όμως με την βία αλλά με ειρηνικούς αγώνες   

Φύγετε από εδώ και αφήστε μας να ζήσουμε πολιτικοί αλητες

Που είναι όλοι οι ευπατρίδεις που με απειλές  και εκφοβισμό ότι θα πτώχευση η χώρα μας έχουν κοιμήση και μπορούν και περνάν όποιο νόμο θέλουν όποιο νόμο τους υπαγορεύουν  η τρόικα και η μερκελ .

Γιατί δεν δίνουν  πίσω όλα αυτά που έκλεψαν για να σώσουν την Ελλάδα  πάλι ο απλός ο κοσμάκης θα την σώσει και αυτοί θα το παίζουν ήρωες και θα πίνουν στην υγεία τον κορόιδων .

Φύγετε από εδώ  και αφήστε μας να ζήσουμε πολιτικοί αλητες   

Ας τους σταματήσουμε να ασελγούν πάνω μας

Μας έταξαν μια καλύτερη Ελλάδα χωρίς προβλήματα χωρίς πείνα  ένα λαμπρό μέλλον για εμάς και τα παιδιά μας και το μονό που μας έδωσαν ήταν πόνο ανεργία κατάθλιψη μείωση μισθών . \

Κράτησαν τα φράγκα για πάρτη τους βόλεψαν τους δικούς τους και εμείς πληρώνουμε αυτά που έφαγαν και συνεχίζουν να τρώνε .

Και εμείς τι κάνουμε θα τους αφήσουμε να τα διαλύσουν όλα?

Θα τους αφήσουμε να καταστρέψουν  και να καταργήσουν όλα αυτά που κέρδισαν οι πρόγονοι μας οι παππούδες  οι πατεράδες και οι μανάδες μας?

Στις επόμενες εκλογές να πάρει 51% το λευκό και να διαλυθεί το κοινοβούλιο όλοι λευκό

Ντρέπομαι απέναντι στα παΐδια μου απέναντι σε όλα τα ελληνόπουλα που δεν κάνουμε τίποτα για να σταματήσουμε αυτό το αίσχος που και καλά μας κυβερνά  χωρίς ποτέ κάνεις από αυτούς να μας ερωτάει για τίποτα έχουμε γίνει  το πειραματόζωο της Ευρώπης

Ας τους σταματήσουμε να ασελγούν πάνω μας

ΨΗΦΙΣΤΕ ΛΕΥΚΟ ΑΝ ΠΑΡΕΙ 51% ΘΑ ΤΟΥΣ ΡΙΞΟΥΜΕ ΟΛΟΥΣ 

Ήρθε η ώρα του ΛΑΟΥ

Η κυβέρνηση με τα νέα μέτρα φορολογίας στα ακίνητα, τις μαζικές απολύσεις και τις περικοπές στο Δημόσιο και την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων κλιμακώνει την επίθεση. Οι σκόπιμα ανοργάνωτες και αποσπασματικές 24ωρες γενικές απεργίες δεν φθάνουν για να σταματήσουν την επίθεση της άρχουσας τάξης και της τρόικας. Μόνο μια καλά οργανωμένη γενική απεργία διαρκείας μπορεί να σταματήσει την επίθεση και να κάνει πραγματικότητα το σύνθημα του κινήματος των πλατειών «Να φύγουν κυβέρνηση και τρόικα».

Έτσι το επόμενο διάστημα σε όλους τους εργατικούς χώρους πρέπει, μέσα από μαζικές συνελεύσεις, να εκλεγούν επιτροπές που θα διεξάγουν καμπάνια για μια γενική απεργία διαρκείας και θα αναλάβουν να την προετοιμάσουν με έναν σοβαρό τρόπο. 

Οι απεργιακές επιτροπές σε συνεργασία με τα συνδικάτα πρέπει να μεριμνήσουν για τη δημιουργία απεργιακών ταμείων και συσσιτίων για όσους από τους απεργούς και τις οικογένειές τους έχουν άμεση ανάγκη.

Το κύμα ακραίας καταστολής που δέχτηκε το κίνημα στις ημέρες της γενικής απεργίας κάνει τους πάντες να συνειδητοποιούν πλέον την ανάγκη για οργανωμένη περιφρούρηση και αυτοάμυνα. Γι’ αυτό επιβάλλεται να δημιουργηθούν απεργιακές φρουρές στους τόπους δουλειάς, που σε συνεργασία με τη Λαϊκή Συνέλευση του Συντάγματος και τις υπόλοιπες λαϊκές συνελεύσεις θα συγκροτήσουν μια λαϊκή πολιτοφυλακή, αποτελούμενη από κατάλληλα εξοπλισμένα, μαχητικά στοιχεία του κινήματος και των συνδικάτων, για την αποφασιστική αντιμετώπιση της αστυνομικής βίας και της δράσης των προβοκατόρων.  

Το κίνημα πρέπει να αποκτήσει επειγόντως ενιαία και γνήσια δημοκρατική έκφραση. Αυτό απαιτεί τη συστηματική προσπάθεια για τη συγκρότηση ενός πανελλαδικού σώματος εκλεγμένων και ανακλητών αντιπροσώπων από τις λαϊκές συνελεύσεις και τις απεργιακές επιτροπές όλης της χώρας, που θα συγκαλείται σε τακτική βάση και θα αναλάβει να εκλέξει μια Κεντρική Πανελλαδική Επιτροπή Αγώνα για τον ενιαίο συντονισμό και την εκπροσώπηση του κινήματος.

Επιπρόσθετα, αυτή η Κεντρική Πανελλαδική Επιτροπή Αγώνα, στηριγμένη και νομιμοποιημένη από τις λαϊκές και τις εργατικές συνελεύσεις, θα πρέπει να προετοιμαστεί για να αντικαταστήσει την «κυβέρνηση της τρόικας» και να μεταβιβάσει τις τράπεζες και τον συγκεντρωμένο πλούτο της χώρας στην ιδιοκτησία της κοινωνίας και στον έλεγχο του εργαζόμενου λαού. 

Πάνω  στη βάση ενός τέτοιου προγράμματος δράσης και διεκδικήσεων, τα κόμματα της Αριστεράς και τα συνδικάτα πρέπει να συγκροτήσουν ένα ενιαίο μέτωπο αγώνα μέχρι την τελική νίκη.

Ο Μάρξ είχε δίκιο! - Μέρος Β'

Ο George Magnus

Αρκετά με το BusinessWeek. Τώρα ας διαβάσουμε τι έγραψε ο George Magnus, ένας  οικονομικός αναλυτής της τράπεζας UBS, στο άρθρο του με τον ενδιαφέροντα τίτλο: «Δώστε στον Καρλ Μαρξ μια ευκαιρία να σώσει την παγκόσμια οικονομία!»

Η UBS είναι μια ελβετική τράπεζα, που θεωρείται ένας πυλώνας της οικονομικής ευημερίας, με γραφεία σε περισσότερες από 50 χώρες και πάνω από 2 τρισεκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία. Ωστόσο, σε ένα δοκίμιο για το Bloomberg View, που δημοσιεύθηκε στις 28 Αυγούστου, ο Magnus έγραψε ότι "η σημερινή παγκόσμια οικονομία έχει  παράξενες ομοιότητες με αυτό που ο Μαρξ προέβλεψε. Στο άρθρο του, ξεκινά με την περιγραφή των προσπαθειών των φορέων χάραξης πολιτικής «που αγωνίζονται να κατανοήσουν το μπαράζ των χρηματοοικονομικών πανικών, διαμαρτυριών και άλλων δεινών που ταλανίζουν τον κόσμο» και προτείνει ότι θα έκαναν καλά να μελετήσουν τα έργα του Καρλ Μαρξ:

"Σκεφτείτε, για παράδειγμα, πώς εκδηλώνεται η πρόβλεψη του Μαρξ για την εγγενή σύγκρουση μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας. Όπως έγραψε στο Κεφάλαιο, οι εταιρείες στο  «κυνήγι του κέρδους και της παραγωγικότητας θα οδηγηθούν φυσικά να χρειάζονται όλο και λιγότερους εργαζόμενους, δημιουργώντας ένα «βιομηχανικό εφεδρικό στρατό» από φτωχούς και τους ανέργους»: «Η συσσώρευση του πλούτου σε ένα πόλο είναι, ως εκ τούτου, την ίδια στιγμή συσσώρευση της αθλιότητας  στον άλλο πόλο ».

Και συνεχίζει:

«Η διαδικασία που [ο Μαρξ] περιγράφει είναι ορατή σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο, ιδιαίτερα στο πλαίσιο των προσπαθειών των αμερικανικών εταιρειών να μειώσουν το κόστος και να μειώσουν τις προσλήψεις, με αποτέλεσμα τα εταιρικά κέρδη των ΗΠΑ να αυξήσουν το μερίδιο τους σε σχέση με τη συνολική οικονομική παραγωγή στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι δεκαετιών, ενώ το ποσοστό ανεργίας ανέρχεται στο 9,1 τοις εκατό και οι πραγματικοί μισθοί είναι στάσιμοι.

«Η εισοδηματική ανισότητα στις ΗΠΑ, εν τω μεταξύ, βρίσκεται πολύ κοντά στο υψηλότερο επίπεδο από τη δεκαετία του 1920. Πριν από το 2008, η ανισότητα του εισοδήματος κρυβόταν από παράγοντες όπως η εύκολη πίστωση, η οποία επέτρεψε στα φτωχά νοικοκυριά να απολαύσουν ένα πιο εύπορο τρόπο ζωής. Τώρα το πρόβλημα δεν μπορεί άλλο να κρυφθεί.»

Ο Magnus επαναλαμβάνει επιδοκιμαστικά από ένα κομμάτι από τον Πρόλογο στη «Συμβολή στην Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας (1859)» του Μαρξ:

«Σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξης, οι υλικές παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας έρχονται σε σύγκρουση με τις υπάρχουσες σχέσεις παραγωγής ή - αυτό εκφράζει απλώς το ίδιο πράγμα από νομική άποψη - με τις σχέσεις ιδιοκτησίας σε αυτό το πλαίσιο, στο οποίο έχουν λειτουργήσει μέχρι σήμερα».

Ο Magnus λέει ότι αυτές οι γραμμές έχουν ιδιαίτερη σημασία για την παρούσα κατάσταση:

«Το απόσπασμα αυτό καταδεικνύει τη σημαντική ιδέα της σύγκρουσης ή των αναταράξεων, όταν συμβαίνουν γεγονότα που προκαλούν ανοικτά τη δύναμη, την εξουσία και τη νομιμότητα της υφιστάμενης πολιτικής και οικονομικής τάξης. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, έχουμε δει μια σειρά από τέτοιες προκλήσεις στην Ευρωζώνη, τις ΗΠΑ, και ακόμη, σε εμβρυακή μορφή, στην Κίνα. Η πρόσφατη δραστηριότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές και η αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου αντικατοπτρίζει όχι μόνο την αύξηση της ανησυχίας σχετικά με την επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και τη μείωση εμπιστοσύνης ότι η πολιτική ελίτ είναι ικανή να αντιμετωπίσει τα προβλήματα.»

Ο Magnus δέχεται ότι η παρούσα κρίση είναι μια κρίση υπερπαραγωγής, αν και την μπερδεύει με την κεϋνσιανή έννοια της υπο-απορρόφησης - μια εντελώς διαφορετική (και λανθασμένη) ιδέα:

«Ο Μαρξ επεσήμανε επίσης το παράδοξο της υπερπαραγωγής και της υποκατανάλωσης: Όσο περισσότεροι άνθρωποι υποβιβάζονται στη φτώχεια, τόσο λιγότερο θα είναι σε θέση να καταναλώσουν όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες που παράγουν οι επιχειρήσεις. Όταν μία εταιρεία μειώνει το κόστος για να αυξήσει τα κέρδη, είναι έξυπνη, αλλά όταν το κάνουν όλοι, υπονομεύουν και την δημιουργία εισοδήματος και την πραγματική ζήτηση, στα οποία βασίζονται τα έσοδα και τα κέρδη.

«Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα εμφανές στον αναπτυγμένο κόσμο. Έχουμε μια σημαντική ικανότητα παραγωγής, αλλά παράλληλα, στις μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος ομάδες, παρατηρείται ευρεία οικονομική ανασφάλεια και χαμηλά ποσοστά κατανάλωσης. Το αποτέλεσμα είναι ορατό και στις ΗΠΑ, όπου οι κατασκευές κατοικιών και οι πωλήσεις αυτοκινήτων παραμένουν περίπου μειωμένες κατά 75% και 30% χαμηλότερα από τις κορυφές τους το 2006, αντίστοιχα.

«Όπως το έθεσε ο Μαρξ στο Κεφάλαιο: «Ο τελικός λόγος για τις κρίσεις παραμένει πάντα η φτώχεια και η περιορισμένη κατανάλωση των μαζών».

Φυσικά, ο Magnus τάσσεται υπέρ της κεϋνσιανής λύσης για την κρίση: αν οι καπιταλιστές (ή το κράτος) έδιναν λίγα περισσότερα χρήματα στους εργαζόμενους, αν προχωρήσουν στην ελάφρυνση του βάρους του χρέους των νοικοκυριών, την αναδιάρθρωση του χρέους υποθηκών, αρκεί έστω και να μπορούσε να υπάρξει κάποια άφεση χρέους, αν οι τράπεζες δανείζουν με περισσότερα χρήματα τις μικρές επιχειρήσεις, εάν οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες δαπανήσουν χρήματα για προγράμματα υποδομών, αν οι ευρωπαίοι πιστωτές ήταν πιο ευγενικοί προς τους Έλληνες - τότε όλα θα ήταν καλά.

Μακάρι... Αν οι χοίροι είχαν φτερά να πετάξουν! Και αυτοί οι οικονομολόγοι κατηγορούν τους μαρξιστές ότι είναι ουτοπιστές! Με όλα αυτά που ζητά ο κ. Magnus από τους καπιταλιστές, ουσιαστικά τους ζητά να συμπεριφέρονται λιγότερο σαν καπιταλιστές, και περισσότερο σαν Άγιοι. Είναι σαν να ζητάς από μια τίγρη να φάει σαλάτα αντί για σάρκα. Γνωρίζουμε πως η τίγρη θα αντιδράσει σε αυτή την ευχάριστη πρόταση. Και ξέρουμε πως οι τραπεζίτες και καπιταλιστές θα αντιδράσουν επίσης. Περιττό να πούμε ότι αυτή η κεϋνσιανή ηλιθιότητα δεν έχει απολύτως τίποτα κοινό με τις ιδέες του Καρλ Μαρξ.

Όπως σημειώνει ο Magnus, ο Μαρξ προέβλεψε ότι οι επιχειρήσεις θα χρειάζονται λιγότερους εργαζομένους, λόγω της βελτιωμένης παραγωγικότητας, δημιουργώντας ένα «βιομηχανικό εφεδρικό στρατό» ανέργων, του οποίου η ύπαρξη θα ασκεί καθοδική πίεση στους μισθούς των εργαζομένων.

Όπως το άρθρο από το BusinessWeek τόνισε: «Είναι δύσκολο να το αρνηθεί αυτό κανείς αυτές τις μέρες, δεδομένου ότι το ποσοστό ανεργίας στις ΗΠΑ εξακολουθεί να είναι πάνω από 9 τοις εκατό. Στις 13 Σεπτεμβρίου, η Υπηρεσία Απογραφής των ΗΠΑ κυκλοφόρησε στοιχεία που δείχνουν ότι από το 1973 έως το 2010, το μεσαίο εισόδημα των πλήρους απασχόλησης ανδρών, ηλικίας 15 ετών και άνω. Η κατάσταση των εργατών στις ΗΠΑ δεν έχει φτάσει ακόμα στο βαθμό των «μισθών επιβίωσης» και τη «συσσώρευση της αθλιότητας» που υποστήριξε ο Μαρξ. Αλλά δε βρίσκονται και σε καλύτερη κατάσταση.»

Ο Nouriel Roubini

Στις 11 Αυγούστου, η Wall Street Journal δημοσίευσε μια συνέντευξη με τον γνωστό οικονομολόγο Δρ Nouriel Roubini, γνωστός στους συναδέλφους οικονομολόγους του, για την πρόβλεψή της οικονομικής κρίσης του 2008. Υπάρχει ένα βίντεο από αυτή την εξαιρετική συνέντευξη, η οποία αξίζει να μελετηθεί προσεκτικά, γιατί δείχνει την σκέψη των πιο διορατικών στρατηγών του κεφαλαίου.

Ο Roubini είναι πολύ επιφυλακτικός ως προς την ικανότητα των κυβερνήσεων και των κεντρικών τραπεζών να αποτρέψουν μια νέα οικονομική κατάρρευση, πόσο μάλλον να βγούμε από την παρούσα ύφεση. Δεν πιστεύει ότι μια νέα περίοδος ποσοτικής χαλάρωσης (τύπωμα χρήματος, δηλαδή), τα χαμηλότερα επιτόκια, ή οποιοδήποτε από τα άλλα προτεινόμενα μέτρα, θα κάνει κάποια διαφορά: «Αν οι άνθρωποι δεν θέλουν να δανειστούν,» ρωτά, «τι θα κερδίσουν από τη μείωση των επιτοκίων»;

Υποστηρίζει ότι η αλυσίδα της πίστωσης έχει σπάσει, και ότι ο καπιταλισμός έχει εισέλθει σε ένα φαύλο κύκλο όπου η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα (υπερπαραγωγή), η μείωση της ζήτησης των καταναλωτών και τα υψηλά επίπεδα του χρέους ενισχύουν την έλλειψη εμπιστοσύνης στο επενδυτικό κοινό, και αυτό με τη σειρά του αντανακλάται στην απότομη πτώση των χρηματιστηρίων, την πτώση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων και την κατάρρευση της πραγματικής οικονομίας.

Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η οικονομία της αγοράς δεν μπορεί να αποφύγει την ύφεση, επειδή «δεν υπάρχει αρκετή τελική ζήτηση.» Αναφέρει περαιτέρω ότι, αυτή η έλλειψη ζήτησης οφείλεται σε μια μακρά περίοδο κατά την οποία, το κεφάλαιο έχει συμπιέσει τους όρους εργασίας, και το μερίδιο των κερδών έχει επεκταθεί σε βάρος των μισθών. Επισημαίνει την ένταση της εκμετάλλευσης, τη στάση ή την πτώση των πραγματικών μισθών, καθώς και τα πρωτοφανή επίπεδα ανισότητας ως κεντρικής σημασίας για την κατάσταση της ταραχώδη οικονομία του κόσμου.

Όπως και όλοι οι άλλοι οικονομολόγοι, ο Roubini δεν έχει καμία πραγματική λύση στην παρούσα κρίση, εκτός των χρηματικών ενέσεων από τις κεντρικές τράπεζες να αποφευχθεί άλλη μια κατάρρευση. Αλλά παραδέχθηκε ειλικρινά, ότι η νομισματική ενίσχυση από μόνη της δεν είναι αρκετή, ενώ οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις δεν βοηθούν.

Η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζουν προγράμματα λιτότητας για να σώσουν τις υπερχρεωμένες οικονομίες τους, ενώ θα έπρεπε αντίθετα να ρίξουν περισσότερα χρήματα στην οικονομία, είπε. Τα συμπεράσματά του δεν θα μπορούσε να είναι πιο απαισιόδοξα: «Ο Καρλ Μαρξ είχε δίκιο, σε κάποιο σημείο ο καπιταλισμός μπορεί να καταστρέψει τον εαυτό του», δήλωσε ο Roubini. «Νομίζαμε ότι οι αγορές λειτουργούν. Κάναμε λάθος.»

Με την περικοπή των μισθών, έχουν μειώσει την αγορά, με αποτέλεσμα να μειώνεται η τελική ζήτηση και να οδηγεί σε υπερπαραγωγή (πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα) σε παγκόσμια κλίμακα: «Επειδή δεν μπορούμε να διατηρήσουμε τη μετατόπιση του εισοδήματος από την εργασία στο κεφάλαιο, χωρίς να έχουμε πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και έλλειψη συνολικής ζήτησης. Και αυτό είναι που συμβαίνει», είπε ο οικονομολόγος.

Ο Roubini προέβλεψε ότι υπάρχουν περισσότερες από 50% πιθανότητες μιας άλλης παγκόσμιας ύφεσης και τους επόμενους δύο με τρεις μήνες θα αποκαλυφθεί η κατεύθυνση της οικονομίας: «Βρισκόμαστε στάσιμοι αυτή τη στιγμή, και δεν ξέρουμε αν θα κινηθούμε προς τα πάνω, ή προς τα κάτω », είπε.

Ο δημοσιογράφος της WSJ, μέχρι τώρα ανήσυχος, ρώτησε το Roubini, εάν πιστεύει ότι η πτώση του καπιταλισμού είναι επικείμενη. Εκείνος απάντησε:«Δεν είμαστε ακόμη εκεί», αλλά κατέστησε σαφές ότι ο ίδιος νομίζει ότι βρισκόμαστε στο δρόμο προς μια «δεύτερη έκδοση της Μεγάλης Ύφεσης».

Ήταν λάθος ο Μαρξ σχετικά με την επανάσταση;

Σε αντίθεση με την παρήγορη εικόνα που χρησιμοποιείται για να παρουσιαστεί το καπιταλιστικό σύστημα, ως αυτό που προσφέρει ένα ασφαλές και ευτυχισμένο μέλλον για όλους, βλέπουμε την πραγματικότητα ενός κόσμου στον οποίο εκατομμύρια υποφέρουν από τη φτώχεια και την πείνα, ενώ οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι κάθε μέρα: Ας επιστρέψουμε στο άρθρο του John Gray:

«Μια μικροσκοπική μειοψηφία έχει συσσωρεύσει τεράστιο πλούτο, αλλά ακόμη και αυτή έχει φευγαλέα και αδύναμα χαρακτηριστικά. Στη βικτοριανή εποχή, οι πολλοί πλούσιοι θα μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά να χαλαρώσουν, με την προϋπόθεση ότι ήταν συντηρητικοί στον τρόπο που επένδυαν τα χρήματά τους. Όταν οι ήρωες των μυθιστορημάτων του Ντίκενς «έπαιρναν επιτέλους την κληρονομιά τους, μπορούσαν να ζήσουν άνετα για πάντα.»

«Σήμερα δεν υπάρχει καταφύγιο ασφάλειας. Οι αδυναμίες της αγοράς είναι τέτοιες που κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι θα έχει αξία ακόμη και μετά από λίγα χρόνια.»

«Αυτή η κατάσταση διαρκούς αναταραχής είναι η διαρκής επανάσταση του καπιταλισμού και νομίζω ότι πρόκειται να την δούμε σε οποιαδήποτε μέλλον που ρεαλιστικά μπορεί να φανταστεί κανείς. Είμαστε μόνο στο πρώτο τμήμα της διαδρομής μέσα από μια οικονομική κρίση που θα φέρει τον κόσμο ανάποδα.»

Τι συμπέρασμα αντλεί ο Gray από όλα αυτά; Μόνο αυτό: ότι ο καπιταλισμός είναι η ίδια η καταστροφή: «Ο καπιταλισμός έχει οδηγήσει σε μια επανάσταση, αλλά όχι αυτή που περίμενε ο Μαρξ. Ο φλογερός Γερμανός στοχαστής μίσησε τον αστικό κόσμο και κοίταξε προς τον κομμουνισμό για να το καταστρέψει. Και ακριβώς όπως είχε προβλέψει, ο αστικός κόσμος έχει καταστραφεί. "

Στη συνέχεια, όμως, προσθέτει: «δεν ήταν ο κομμουνισμός που κατέστρεψε τον καπιταλισμό. Ο καπιταλισμός κατέστρεψε τους αστούς.» Αυτό είναι ένα πολύ περίεργο συμπέρασμα. Η αστική τάξη δεν έχει καθόλου «καταστραφεί», να χρησιμοποιήσουμε τη μελοδραματική ορολογία του Gray. Είναι πάρα πολύ ζωντανή. Κρατά στα χέρια της τη γη, τις τράπεζες και τις μεγάλες επιχειρήσεις. Παίρνει όλες τις σημαντικές αποφάσεις που επηρεάζουν τις ζωές και τις τύχες εκατομμυρίων ανθρώπων στον πλανήτη.

Οι άνθρωποι σαν τον Gray αναγκάστηκε να παραδεχθούν αυτό που δεν μπορούν πια να αρνούνται. Ναι, το καπιταλιστικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση. Όλοι το γνωρίζουν αυτό. Αλλά ποιο είναι το αντίδοτο στην κρίση; Αν ο καπιταλισμός είναι ένα αναρχικό και χαοτικό σύστημα που αναπόφευκτα καταλήγει σε κρίσεις, τότε πρέπει κανείς να συμπεράνει ότι για να εξαλειφθούν οι κρίσεις, είναι απαραίτητο να καταργηθεί το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα.

Αυτό που ο Gray και οι άνθρωποι σαν κι αυτόν δεν μπορούν να δεχθούν είναι ότι η κρίση του καπιταλισμού μπορεί και θα τελειώσει με τη σοσιαλιστική επανάσταση: «Ο Μαρξ εξέφρασε την ικανοποίησή για την αυτοκαταστροφή του καπιταλισμού. Ήταν σίγουρος ότι θα προκύψει μια λαϊκή επανάσταση, που θα φέρει ένα κομμουνιστικό σύστημα σε λειτουργία, που θα ήταν πιο παραγωγικό και πολύ πιο ανθρώπινο. Ο Μαρξ έκανε λάθος για τον κομμουνισμό. Εκεί που ήταν προφητικά σωστός ήταν στην αντίληψη του για την επανάσταση του καπιταλισμού. Δεν είναι μόνο η ενδημική αστάθεια του καπιταλισμού, την οποία αναγνώρισε, αν και μόνο από αυτή την άποψη ήταν πολύ πιο διορατικός από τους περισσότερους οικονομολόγους στην εποχή του και τη δική μας.»

Έχετε σοβαρά φανταστεί ότι μια κρίση, που ρίχνει όλο τον κόσμο στο χάος, που καταδικάζει εκατομμύρια ανθρώπους στην ανεργία, τη φτώχεια και την απελπισία, που στερεί από τους νέους το μέλλον τους και καταστρέφει την υγεία, τη στέγαση, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό - ότι όλα αυτά μπορεί να συμβούν χωρίς να οδηγήσουν σε μια κοινωνική και πολιτική κρίση; Δεν μπορείτε να δείτε ότι η κρίση του καπιταλισμού είναι η προετοιμασία των συνθηκών για την επανάσταση παντού;

Αυτό δεν είναι πλέον μια θεωρητική πρόταση. Είναι ένα γεγονός. Αν πάρουμε μόνο τους τελευταίους δώδεκα μήνες, τι βλέπουμε; Επαναστατικά κινήματα έχουν συμβεί σε μία χώρα μετά την άλλη: Τυνησία, Αίγυπτος, Ελλάδα, Ισπανία. Ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουμε το κίνημα καταλήψεων και τις προηγούμενες μαζικές διαδηλώσεις στο Ουισκόνσιν.

Αυτά τα δραματικά γεγονότα είναι σαφής έκφραση του γεγονότος ότι η κρίση του καπιταλισμού παράγει μια μαζική αντίδραση σε παγκόσμια κλίμακα, και ότι ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων έχουν αρχίσει να βγάζουν επαναστατικά συμπεράσματα. Αυτό συνοψίστηκε από τον Michael Moore στο BBC Newsnight, που δήλωσε ότι «ο καπιταλισμός πρέπει να τερματιστεί".

«Τα δυτικά κράτη είναι έτοιμα για την επανάσταση»

Αυτό αναγνωρίζεται από ορισμένους τουλάχιστον από τους στρατηγούς του κεφαλαίου, όπως ο Andrew Whittam Smith, οικονομικός δημοσιογράφος και ιδρυτής της Independent. Την Πέμπτη 20η Οκτωβρίου έγραψε ένα άρθρο με τίτλο: «Τα δυτικά έθνη είναι τώρα ώριμα για την επανάσταση.» Γράφει:

"Αν θα υπάρξει ένα επαναστατικό ξέσπασμα, δεν θα υπάρξει μεγάλη προειδοποίηση. Γράφοντας για τις Ευρωπαϊκές επαναστάσεις του 1848, για παράδειγμα, ένας ιστορικός σημείωσε πρόσφατα ότι: «Στις αρχές του 1848 κανείς δεν πίστευε ότι η επανάσταση ήταν επικείμενη.» Τώρα ο λόγος που αναφέρω το 1848, οφείλεται στο γεγονός ότι αυτή η ημερομηνία συνεχώς γυρίζει στο μυαλό μου, καθώς οι διαμαρτυρίες κατά του σύγχρονου καπιταλισμού έχουν εξαπλωθεί παντού στον κόσμο.

«Δεν αναφέρομαι στο Παρίσι του 1968. Ούτε την περίοδο από το 1917 - 1921, όταν, στο χάος μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, η εργατική εξουσία εγκαταστάθηκε προσωρινά σε ορισμένες γερμανικές πόλεις. Αντ 'αυτού αναφέρομαι στο 1848, όταν σε μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης, οι λαοί βγήκαν στους δρόμους σε αυτό που ονομάστηκε η Άνοιξη των Εθνών, ή Άνοιξη των λαών ή το έτος της Επανάστασης ».

Ο Whittam Smith, ο οποίος παραδέχεται «τον αποτροπιασμό του για την προοπτική να έλθει η επνάσταση προς το μέρος του», ωστόσο, πιστεύει ότι υπάρχει «ένας καλός λόγος για τον οποίο θα πρέπει να φοβόμαστε»: το αφόρητο χάσμα που έχει αναπτυχθεί μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Παραθέτει το σύνθημα από το κίνημα «Καταλάβετε την Wall Street.»: «Το ένα πράγμα που όλοι έχουμε από κοινού είναι ότι είμαστε το 99 % που δεν θα ανεχτεί την απληστία και τη διαφθορά του 1%.» Και συνεχίζει:

«Τα τελευταία 25 χρόνια, το χάσμα μεταξύ των εισοδημάτων των πλουσίων και των φτωχών σταθερά διευρύνεται. Η διαφορά η οποία άρχισε να αναπτύσσεται στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο στα τέλη της δεκαετίας του 1970, έχει εξαπλωθεί. Μια μελέτη του ΟΟΣΑ που δημοσιεύθηκε τον Μάιο έδειξε ότι χώρες όπως η Δανία, η Γερμανία και η Σουηδία, οι οποίες είχαν παραδοσιακά χαμηλή ανισότητα, δεν έχουν πλέον γλιτώσει.»

«Το αποτέλεσμα είναι ότι στη βιομηχανική Δύση το μέσο εισόδημα του πλουσιότερου 10% του πληθυσμού είναι περίπου εννέα φορές μεγαλύτερο από εκείνο του φτωχότερου 10%. Αυτή είναι μια τεράστια διαφορά. Και αν η σύγκριση γίνεται ανάμεσα, ας πούμε, στην αμοιβή των διευθυντικών στελεχών των μεγάλων εταιρειών σε σύγκριση με εκείνη του προσωπικού τους, το χάσμα είναι εκπληκτικό. Σε πολλές περιπτώσεις, οι διευθυντές κερδίζουν 200 φορές περισσότερα από ό, τι οι χαμηλότερα αμειβόμενοι εργαζόμενοί τους. Σε κάποιο σημείο, αυτή η υπερβολική διαφορά πρόκειται να προκαλέσει πρόβλημα. Έχει έρθει εκείνη η στιγμή;»

«Για να επιστρέψουμε και πάλι στο 1848. Σε άλλο σημείο, ο καθηγητής Stearns γράφει ότι οι περισσότερες από τις επαναστάσεις του 1848 ξέσπασαν μάλλον τυχαία. «Υπήρχε συνήθως μια σύντομη, συγχυσμένη περίοδος αιτημάτων και διαδηλώσεων, κατά την οποία η κυβερνητική αβεβαιότητα βοήθησε να παρατείνει την ένταση».

Υπάρχουν σαφείς ομοιότητες ανάμεσα σε εκείνη την περίοδο και την κατάσταση που βλέπουμε τώρα. Ότι το σημερινό κίνημα διαμαρτυρίας βρίσκεται σε σύγχυση στους στόχους του είναι προφανής. Ωστόσο, αντανακλά μια γενική διάθεση του θυμού που συσσωρεύεται κάτω από την επιφάνεια και το οποίο αργά ή γρήγορα πρέπει να βρει μια διέξοδο. Μια δημοσκόπηση του περιοδικού TIME έδειξε μερικά ενδιαφέροντα αποτελέσματα:

“ Στις ΗΠΑ το 54% έχει μια θετική γνώμη για το κίνημα των αγανακτισμένων, το 79% πιστεύει ότι το χάσμα μεταξύ  πλουσίων και φτωχών έχει γίνει πάρα πολύ μεγάλο, το 68% πιστεύει ότι οι πλούσιοι πρέπει να πληρώσουν περισσότερους φόρους, μόνο 27% έχει θετική γνώμη για τα «πάρτι τσαγιού»."

Φυσικά, είναι πάρα πολύ νωρίς για να μιλήσει κανείς για μια επανάσταση στις ΗΠΑ. Αλλά είναι σαφές ότι η κρίση του καπιταλισμού παράγει μια αυξανόμενη διάθεση της κριτικής μεταξύ  ευρέων στρωμάτων του πληθυσμού. Ήδη βλέπουμε μαζικές κινητοποιήσεις. Κάποιος μπορεί να πει ότι αυτές οι μαζικές διαδηλώσεις στερούνται ένα σαφές πρόγραμμα, και αυτό είναι γεγονός. Αλλά αυτά τα κινήματα είναι σίγουρα αντικαπιταλιστικά και αργά η γρήγορα, στη μια ή την άλλη χώρα, το ζήτημα της ανατροπής του καπιταλισμού θα τεθεί.

Δεν υπάρχει εναλλακτική;

Οι αστοί οικονομολόγοι είναι τόσο στενόμυαλοι που προσκολλώνται στο καπιταλιστικό σύστημα ακόμα και όταν αναγκάζονται να αναγνωρίσουν ότι είναι ανίατο και καταδικασμένο να καταρρεύσει. Να φανταστεί  κανείς ότι η ανθρώπινη φυλή είναι ανίκανη να βρει μια βιώσιμη εναλλακτική λύση σε αυτό σάπιο, το αλλοιωμένο και εκφυλισμένο σύστημα είναι ειλικρινά μια προσβολή για την ανθρωπότητα.

Είναι πραγματικά αλήθεια ότι δεν υπάρχει καμία εναλλακτική λύση στον καπιταλισμό; Όχι, αυτό δεν είναι αλήθεια. Η εναλλακτική λύση είναι ένα σύστημα βασισμένο στην παραγωγή για τις ανάγκες των πολλών και όχι το κέρδος των λίγων, ένα σύστημα που αντικαθιστά το χάος και την αναρχία με τον αρμονικό προγραμματισμό, ένα σύστημα που αντικαθιστά την κυριαρχία μιας μειονότητας πλούσιων παρασίτων με την κυριαρχία της πλειοψηφίας εκείνων που παράγουν όλο τον πλούτο της κοινωνίας. Το όνομα αυτής της εναλλακτικής λύσης είναι σοσιαλισμός.

Κάποιος μπορεί να μείνει πάνω στις λέξεις και τις ταμπέλες, αλλά το όνομα αυτού του συστήματος είναι σοσιαλισμός  "όχι η γραφειοκρατική και ολοκληρωτική καρικατούρα στη Σταλινιστή Ρωσία", αλλά μια γνήσια δημοκρατία βασισμένη στην ιδιοκτησία, τον έλεγχο και τη διαχείριση των παραγωγικών δυνάμεων από την εργατική τάξη. Είναι αυτή η ιδέα πραγματικά τόσο πολύ δύσκολη στην κατανόηση; Είναι πραγματικά τόσο ουτοπικό  να πιστεύει κανείς η ανθρώπινη φυλή μπορεί να πάρει τη μοίρα της στα χέρια της και να διοικήσει την κοινωνία βάσει ενός δημοκρατικού σχεδίου στην  παραγωγή;

Η ανάγκη για μια σοσιαλιστική σχεδιασμένη οικονομία δεν είναι μια εφεύρεση  του Μαρξ  ή οποιουδήποτε άλλου φιλοσόφου. Προκύπτει από την αντικειμενική αναγκαιότητα. Η δυνατότητα του παγκόσμιου σοσιαλισμού απορρέει από τις αντικειμενικές συνθήκες του καπιταλισμού. Το μόνο που χρειάζεται να κάνει η εργατική τάξη, που αποτελεί την πλειοψηφία της κοινωνίας, είναι να αναλάβει τη διεύθυνση της κοινωνίας, να απαλλοτριώσει τις τράπεζες και τα γιγαντιαία μονοπώλια και να κινητοποιήσει τις απέραντες αχρησιμοποίητες  παραγωγικές δυνάμεις για να λυθούν τα προβλήματα της κοινωνίας.

Οι λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε υπάρχουν ήδη. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 200 ετών ο καπιταλισμός έχει δημιουργήσει κολοσσιαίες παραγωγικές δυνάμεις. Αλλά είναι ανίκανος να  χρησιμοποιήσει αυτήν την δυνατότητα πλήρως.  Η παρούσα κρίση είμαι μόνο η εκδήλωση του γεγονότος ότι η βιομηχανία, η επιστήμη και η τεχνολογία έχουν αναπτυχθεί σε τέτοιο σημείο που δεν μπορούν να χωρέσουν στα στενά όρια της ατομικής ιδιοκτησίας και του έθνους κράτους.

Πριν από είκοσι χρόνια ο Francis Fukuyama μίλησε για το τέλος της ιστορίας. Αλλά η ιστορία δεν έχει τελειώσει. Στην πραγματικότητα, η πραγματική ιστορία του είδους μας θα αρχίσει μόνο όταν βάλουμε ένα τέλος στη σκλαβιά της ταξικής κοινωνίας και πάρουμε στα χέρια μας τον έλεγχο των ζωών μας και των πεπρωμένων μας. Αυτό είναι στη πραγματικότητα  ο σοσιαλισμός:  Το άλμα της ανθρωπότητας από το βασίλειο της αναγκαιότητας στο βασίλειο της ελευθερίας.

Η παρούσα κρίση είναι μόνο μια εκδήλωση της επανάστασης των παραγωγικών δυνάμεων ενάντια στους ασφυκτικούς περιορισμούς.  Μόλις η βιομηχανία, η γεωργία, η επιστήμη και η τεχνολογία απελευθερωθούν από τους ασφυκτικούς περιορισμούς του καπιταλισμού, οι παραγωγικές δυνάμεις θα ήταν σε  θέση να ικανοποιήσουν όλες τις ανθρώπινες ανάγκες χωρίς δυσκολία.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, θα ανοίγονταν μπροστά στην ανθρωπότητα απεριόριστες δυνατότητες . Μια γενική μείωση των ωρών απασχόλησης θα παρείχε την υλική βάση για μια γνήσια πολιτιστική επανάσταση. Ο πολιτισμός, η τέχνη, η μουσική, η λογοτεχνία και η επιστήμη θα  ανυψώνονταν σε αφάνταστα ύψη.

Λονδίνο 16-11-2011

Μετάφραση: Ηλίας Κυρούσης